Hành trình của một người Việt tại Đức đi từ thích nghi đến kiến tạo – và vì sao tôi nhìn thấy mình trong câu chuyện đó.
Một buổi sáng trong phòng hội thảo, và ánh mắt không lơ đãng. Giữa một hội trường đông người, tôi chú ý đến anh không phải vì tiếng nói lớn, cũng không phải vì vị trí ngồi hàng đầu. Anh ngồi thẳng lưng, một tay cầm bút đỏ, một tay giữ điện thoại. Ánh mắt tập trung, không hề lướt qua cho có. Cái cách anh ghi chép làm tôi nhớ đến những người thực sự muốn thay đổi điều gì đó trong đời – không phải để nghe cho vui, mà để làm.
Nguyễn Ngọc Phan không bắt đầu hành trình của mình bằng một kế hoạch hoành tráng. Anh bắt đầu bằng sự thích nghi. Hơn 22 năm sống tại Đức, rời gia đình từ nhỏ theo diện tị nạn, lớn lên giữa một xã hội kỷ luật cao, anh học cách hòa nhập, học ngôn ngữ, học cách đứng vững một mình. Cuộc sống dần ổn định, có việc làm, có thu nhập, có nhịp sống đều đặn. Nhìn bên ngoài, đó là một cuộc đời “ổn”, nhưng có một dạng mệt mỏi không ai nhìn thấy – mệt vì không biết mình đang xây điều gì dài hạn.
Tôi từng gặp rất nhiều người bận rộn như vậy. Làm đủ thứ. Hoàn thành trách nhiệm. Nhưng không có một bản đồ rõ ràng cho 5 hay 10 năm tới. Và sự mệt mỏi ấy không đến từ công việc nhiều, mà đến từ việc thiếu định hướng. Phan gọi đó là cảm giác “trôi”.
Xem thêm bài viết khác tại đây: http://dangquocsy.net/le-duc-anh-va-khoanh-khac-toi-nhin-thay-minh-trong-mot-nguoi-tung-lac-loi/
Mười lăm năm ổn định – nhưng không rõ đích đến
Có những khủng hoảng không ồn ào.
Không sụp đổ.
Không mất mát lớn.
Không biến cố kịch tính.
Chỉ là một ngày đủ lâu để tự hỏi: Nếu mười năm nữa vẫn như thế này thì sao?
Tôi đọc những dòng anh viết trong bản chia sẻ của mình và thấy một điều rất thật: anh không tô màu cho quá khứ. Không kể theo kiểu “từ khó khăn vươn lên thành công”. Anh thừa nhận mình đã sống trong một vòng lặp đều đặn suốt gần mười lăm năm đầu ở Đức, làm việc, nghỉ ngơi, lặp lại. Không khủng hoảng lớn. Nhưng cũng không có sự tích lũy định hướng.
Điều tôi trân trọng ở Phan không phải là việc anh rời khỏi vòng lặp đó, mà là việc anh dám thừa nhận mình đã từng ở trong đó. Nhiều người không dám gọi tên cảm giác “trôi”. Họ gọi nó bằng những từ dễ nghe hơn: ổn định, an toàn, đủ sống. Nhưng bên trong là khoảng trống.
Khi học quá nhiều nhưng vẫn không đi đúng
Từ năm 2018, anh bắt đầu nghe podcast, xem video, tìm kiếm con đường mới. Ban đầu chỉ đơn giản là muốn cuộc sống tốt hơn cho gia đình và đóng góp nhiều hơn cho xã hội, nhưng thế giới quá rộng, mô hình quá nhiều, chiến lược quá đa dạng, hướng đi quá phong phú. Anh thử cái này, sửa cái kia. Làm rồi điều chỉnh. Điều chỉnh rồi lại làm. Sáu năm trôi qua trong trạng thái mày mò, điều anh nhận ra không phải là mình thiếu nỗ lực, mà là thiếu bản đồ tổng thể. Đây là điểm tôi thấy mình giao thoa với anh nhiều nhất. Trong công việc, dù là kiến trúc, kinh doanh hay phát triển đội ngũ, tôi hiểu rất rõ một điều: làm nhiều không đồng nghĩa với đi đúng. Chăm chỉ không thay thế được chiến lược.
Phan chọn đi học lại – không phải để nhặt thêm những mảnh kiến thức rời rạc, mà để nhìn toàn cảnh. Anh theo học cùng Phạm Thành Long, và điều anh nhận được không chỉ là marketing, mà là tư duy hệ thống, thiết kế mục tiêu dài hạn và tổ chức lại đời sống. Tôi không đánh giá cao việc đi học. Tôi đánh giá cao việc biết mình đang thiếu gì.
Kinh doanh như một phòng thí nghiệm đời thực
Hiện tại, anh vận hành hai mô hình F&B: Tatami và KN Asia Markt.
Anh không gọi đó là “thành công”.
Anh gọi đó là “phòng thí nghiệm”.
Tôi thích cách dùng từ này.
Tatami cho anh va chạm với con người, áp lực vận hành, trách nhiệm và kỷ luật mỗi ngày.
KN Asia Markt dạy anh về niềm tin thị trường, thương hiệu và sự nhất quán trong từng chi tiết nhỏ. Những mô hình đó buộc anh phải có hệ thống.
Không hệ thống, sẽ rối.
Không cấu trúc, sẽ kiệt sức.
Không đo lường, sẽ lặp sai lầm.
Phan không nói về lợi nhuận nhiều. Anh nói về cấu trúc, kỷ luật và dài hạn. Điều này đi ngược với tâm lý phổ biến – nơi người ta thích kể về doanh thu, mở rộng nhanh, tăng trưởng thần tốc. Anh chọn bền thay vì nhanh. Tôi tôn trọng lựa chọn đó.
Một người chạy marathon không vội
Tôi nhìn bức ảnh anh dang tay khi về đích marathon và nghĩ: đây không phải là người chạy cho vui. Marathon không phải bộ môn dành cho người thích cảm giác nhanh. Nó dành cho người hiểu nhịp độ, hiểu sức mình và biết phân phối năng lượng, cuộc đời Phan cũng vậy. Anh không đột ngột rẽ ngoặt để tìm một “phiên bản thành công mới”. Anh thay đổi cách thiết kế cuộc đời mình từ thích nghi sang kiến tạo, từ làm việc theo quán tính sang làm việc theo cấu trúc, từ “ổn” sang “có định hướng”.
Tôi không thần tượng sự bứt phá. Tôi quan tâm đến sự bền bỉ. Và ở điểm này, tôi thấy anh rất rõ ràng: không tin vào làm giàu nhanh, không tin vào thành công trong vài ngày. Anh tin vào cấu trúc, hệ thống, kỷ luật và tư duy dài hạn.
Anh không bán cảm hứng
Điều tôi thích nhất ở Phan là anh không cố truyền động lực. Anh không kể chuyện để người khác hưng phấn, anh không xây dựng hình ảnh hào nhoáng, anh chỉ muốn người ta nhìn rõ: vì sao mình mệt, vì sao mình bận nhưng không tiến, vì sao cuộc đời cần được thiết kế chứ không thể để trôi. Tôi cũng không thích cảm hứng nhất thời tôi thích sự rõ ràng. Có thể vì thế mà khi đọc câu chuyện của anh, tôi không thấy ồn ào. Tôi thấy một sự điềm tĩnh. Một người đã đi qua đủ năm tháng để hiểu rằng thay đổi không đến từ cảm xúc mạnh, mà từ cấu trúc đúng.
Từ thích nghi đến kiến tạo – một bản đồ không ồn ào
Nguyễn Ngọc Phan không phải là hình mẫu “thành công truyền thống”.
Anh không kể về việc vượt khó để trở thành người nổi bật nhất.
Anh kể về việc sống ổn định nhưng không định hướng.
Anh kể về sáu năm thử – sai – sửa – làm lại.
Anh kể về việc học để nhìn toàn cảnh.
Anh kể về việc xây hệ thống để không trôi nữa.
Điều tôi ngưỡng mộ ở anh không phải là hai mô hình kinh doanh không phải thời gian sống ở Đức, không phải những tấm ảnh trên sân khấu mà là sự thành thật với chính mình khi nhận ra: mình đang đi vòng trong chính sự chăm chỉ của mình không nhiều người dám thừa nhận điều đó.
Và còn tôi?
Khi viết về Phan, tôi không chỉ viết về anh. Tôi tự hỏi mình: trong những dự án tôi làm, trong những kế hoạch tôi xây, có lúc nào tôi cũng đang “trôi” mà không biết? Tôi tin vào việc thiết kế cuộc đời như thiết kế một công trình: có nền móng, có bản vẽ tổng thể, có đo lường và điều chỉnh.
Câu chuyện của Nguyễn Ngọc Phan nhắc tôi rằng: ổn định không phải là đích đến. Nếu không có bản đồ giá trị rõ ràng, sự chăm chỉ có thể trở thành vòng lặp. Và có lẽ, điều quan trọng nhất không phải là bạn đang ở Đức hay ở Việt Nam. Không phải bạn làm F&B hay làm ngành khác mà là bạn có đang trôi hay không. Nếu bạn đọc đến đây và thấy mình đâu đó trong hành trình ấy, có thể chúng ta đang đứng gần nhau hơn ta nghĩ và biết đâu, đây mới chỉ là điểm bắt đầu.