Có những bác sĩ, nếu chỉ nhìn vào hồ sơ chuyên môn, bạn sẽ thấy rất nhiều thứ đáng để nhắc đến.
Nhưng cũng có những bác sĩ khác, điều khiến người ta dừng lại không nằm ở bảng thành tích, mà nằm ở cách họ hiện diện trong nghề. Nguyễn Ngọc Tú thuộc nhóm thứ hai. Không phải kiểu bác sĩ xuất hiện nhiều trên truyền thông. Không phải người thích nói lớn về những gì mình đã làm. Nhưng nếu quan sát đủ lâu, bạn sẽ nhận ra: đây là người làm nghề với một nhịp rất riêng, và nhịp đó không dễ bị xáo trộn.
Một Người Không Bước Vào Nghề Y Với Tâm Thế Phải Hơn Ai
Trong môi trường y khoa, rất dễ để bị cuốn vào so sánh. Ai giỏi hơn. Ai nhanh hơn. Ai được bệnh nhân biết đến nhiều hơn. Bác sĩ Tú không đi theo quỹ đạo đó. Điều tôi nhận thấy rõ là: bác sĩ Tú không làm nghề để đứng trên người khác, mà để đứng vững trong chính chuyên môn của mình. Không cần phải hơn. Chỉ cần đúng. Và “đúng” ở đây không chỉ là đúng phác đồ, mà là đúng với lương tâm nghề nghiệp.
Sự Bình Tĩnh Được Tạo Ra Từ Kinh Nghiệm, Không Phải Tính Cách
Có người bình tĩnh vì bản tính trầm. Có người bình tĩnh vì chưa gặp đủ ca khó. Sự bình tĩnh của bác sĩ Tú mang một màu rất khác: đó là sự bình tĩnh của người đã đi qua đủ nhiều tình huống để biết rằng phản ứng vội vàng thường không mang lại kết quả tốt. Bác sĩ Tú không vội kết luận. Không vội trấn an bằng những câu chắc chắn khi chưa đủ dữ kiện. Cũng không dùng sự tự tin để che đi những vùng chưa rõ. Trong nghề y, đây là một dạng bản lĩnh rất cao.
Không Nhầm Lẫn Giữa Tự Tin Và Chủ Quan
Một trong những ranh giới mong manh nhất của người làm bác sĩ là ranh giới giữa tự tin và chủ quan. Quan sát bác sĩ Tú, tôi thấy ranh giới đó được giữ khá rõ. Tự tin khi đã đủ thông tin. Chậm lại khi chưa đủ cơ sở. Và sẵn sàng điều chỉnh khi thực tế yêu cầu. Không phải ai cũng làm được điều này, nhất là khi đã có thâm niên và uy tín.
Một Người Hiểu Rằng Y Khoa Không Chỉ Là Kỹ Thuật
Bác sĩ Tú làm nghề rất kỹ. Nhưng không phải kiểu kỹ thuật khô cứng. Có một điều rất rõ: bác sĩ Tú nhìn bệnh nhân như một con người đang sống trong bối cảnh cụ thể, chứ không phải một ca bệnh tách rời.
Quan sát cách bác sĩ trao đổi, giải thích, và ra quyết định, tôi thấy:
– Có sự lắng nghe
– Có sự cân nhắc
– Và có sự tôn trọng đối với cảm xúc của người đối diện
Đây là điều không có trong sách giáo khoa, nhưng lại quyết định rất nhiều đến chất lượng điều trị.
Những Khoảng Lặng Trong Nghề Mà Ít Người Nói Tới
Có những khoảnh khắc trong nghề y không ai nhắc đến nhiều:
– Khi không chắc chắn hoàn toàn
– Khi phải theo dõi và chờ đợi
– Khi không thể hứa hẹn kết quả tuyệt đối
Bác sĩ Tú không né tránh những khoảnh khắc đó. Thay vì dùng lời nói để khỏa lấp sự bất định, bác sĩ chọn sự trung thực và cẩn trọng. Với tôi, đây là dấu hiệu của một người làm nghề lâu dài.
Nhìn Bác Sĩ Tú, Tôi Nghĩ Rất Nhiều Đến Nghề Của Chính Mình
Là một bác sĩ đa khoa, tôi hiểu áp lực phải:
– Đưa ra câu trả lời nhanh
– Làm bệnh nhân yên tâm
– Và không để lộ sự do dự
Nhưng càng làm nghề, tôi càng nhận ra: sự an tâm thật sự của bệnh nhân không đến từ những câu nói chắc chắn, mà đến từ cảm giác họ được chăm sóc bởi một người có trách nhiệm. Cách bác sĩ Tú làm nghề nhắc tôi nhớ lại điều đó.
Không Phải Ca Nào Cũng Cần Thể Hiện Năng Lực
Có một cám dỗ rất lớn trong nghề y: muốn thể hiện rằng mình giỏi, mình biết, mình xử lý được. Bác sĩ Tú không bị cuốn vào cám dỗ này. Khi cần chuyển tuyến, bác sĩ chuyển. Khi cần hội chẩn, bác sĩ hội chẩn.
Khi cần theo dõi thêm, bác sĩ chấp nhận chờ. Đây không phải là sự thiếu tự tin. Đây là sự hiểu rất rõ giới hạn an toàn của chuyên môn.
Một Người Không Dùng Nghề Nghiệp Để Xây Dựng Cái Tôi
Quan sát bác sĩ Tú đủ lâu, tôi thấy một điều rất rõ: nghề y với bác sĩ không phải là công cụ để nuôi cái tôi cá nhân. Không cần được khen. Không cần được gọi tên nhiều. Không cần phải đứng ở trung tâm.
Chỉ cần:
– Làm đúng
– Làm đủ
– Và làm với trách nhiệm cao nhất có thể
Trong bối cảnh y tế ngày càng áp lực, điều này trở nên hiếm.
Bài Học Tôi Rút Ra Từ Bác Sĩ Nguyễn Ngọc Tú
Nếu phải gói gọn bài học từ bác sĩ Tú trong một câu, thì đó là: Làm nghề y không phải là làm cho nhanh, mà là làm cho đúng và làm cho bền. Không phải lúc nào cũng cần quyết định ngay. Không phải lúc nào cũng cần nói nhiều. Không phải lúc nào cũng cần chứng minh năng lực. Chỉ cần giữ được sự tỉnh táo, cẩn trọng và nhân văn, nghề sẽ tự giữ mình.
Nghề Y Và Con Đường Đi Dài
Rất nhiều người vào nghề y với lý tưởng đẹp. Nhưng không phải ai cũng giữ được lý tưởng đó khi đi đủ lâu. Nhìn cách bác sĩ Tú làm nghề, tôi thấy một con đường:
– Không quá nhanh
– Không quá ồn
– Nhưng rất bền
Đó là con đường mà tôi tin rằng, nếu một bác sĩ muốn đi lâu với nghề, thì sớm muộn cũng sẽ phải học cách bước lên. Tôi không viết bài này để định nghĩa bác sĩ Nguyễn Ngọc Tú là người như thế nào trong mắt công chúng. Tôi viết để ghi lại một quan sát rất cá nhân của một người làm nghề nhìn một người làm nghề khác. Trong rất nhiều thay đổi của ngành y, có một điều không đổi: những bác sĩ giữ được sự cẩn trọng, trung thực và nhân văn luôn là trụ cột thầm lặng của hệ thống. Bác sĩ Nguyễn Ngọc Tú là một người như thế. Và trong hành trình làm bác sĩ, được nhìn thấy những người như vậy là một điều khiến tôi tin rằng: nghề y, dù nhiều áp lực, vẫn là một nghề đáng để đi cùng đến cuối.