Có những người bạn, nếu chỉ gặp xã giao, bạn sẽ không nhớ nhiều. Nhưng nếu đi cùng họ đủ lâu, bạn sẽ nhận ra: họ ảnh hưởng đến cách bạn suy nghĩ, cách bạn làm nghề, mà không cần nói ra điều đó. Tuyên là một người như vậy với tôi. Không ồn ào. Không xuất hiện dày. Không bao giờ cố thể hiện mình là ai.
Nhưng càng làm nghề lâu, tôi càng thấy rõ: rất nhiều điều tôi giữ được trong nghề y hôm nay, có bóng dáng của cách Tuyên sống và làm việc.
Tuyên Không Phản Ứng Nhanh – Và Điều Đó Khiến Tôi Suy Nghĩ Rất Nhiều
Tuyên không phải kiểu người trả lời ngay. Không vội cho ý kiến. Không đưa ra kết luận khi chưa đủ dữ kiện. Có những lúc, người khác đã nói xong, đã quyết xong, thì Tuyên vẫn còn im lặng. Trước đây, tôi từng nghĩ đó là do Tuyên chậm. Sau này, làm nghề y đủ lâu, tôi mới hiểu: đó là sự thận trọng của người không muốn trả giá bằng sai lầm.
Trong y khoa – đặc biệt là nha khoa – phản xạ nhanh đôi khi là cần thiết.
Nhưng kết luận vội vàng thì luôn nguy hiểm. Tuyên dạy tôi một điều rất quan trọng, dù chưa bao giờ nói ra: Không phải lúc nào nhanh cũng là tốt – nhất là khi quyết định của mình ảnh hưởng đến người khác.
Một Người Bạn Luôn Tách Được Cảm Xúc Khỏi Quyết Định
Tuyên không phải người vô cảm. Ngược lại, Tuyên hiểu cảm xúc rất rõ. Nhưng điều tôi học được từ Tuyên là: không để cảm xúc cầm lái quyết định. Khi gặp chuyện khó, Tuyên không phản ứng ngay. Tuyên lùi lại. Quan sát. Rồi mới chọn cách đi tiếp. Trong nghề bác sĩ nha khoa, đây là bài học sống còn. Rất nhiều sai sót trong y khoa không đến từ thiếu kiến thức, mà đến từ:
- Nóng vội
- Áp lực
- Và mong muốn “xử lý cho xong”
Tuyên nhắc tôi rằng: Giữ được sự bình tĩnh trước khi quyết định là một dạng năng lực nghề nghiệp.
Tuyên Không Cố Trở Thành “Bác Sĩ Giỏi Nhất” Trong Mắt Người Khác
Có một điểm rất giống nhau giữa tôi và Tuyên, đó là: cả hai đều không thích phải chứng minh mình hơn ai. Tuyên không chạy theo việc phải nổi bật. Không cần phải được công nhận liên tục. Không so sánh mình với người khác. Nhìn Tuyên, tôi nghĩ rất nhiều đến nghề y. Có giai đoạn, rất nhiều bác sĩ – trong đó có tôi – bị cuốn vào:
- Thành tích
- Danh xưng
- Và áp lực phải “giỏi hơn”, “nổi hơn”
Nhưng nghề y không phải nghề để so sánh. Nó là nghề:
- Làm đúng
- Làm đủ
- Và làm có trách nhiệm
Tuyên nhắc tôi nhớ rằng: giữ được đạo đức nghề và sự trung thực với chuyên môn quan trọng hơn việc được khen là giỏi.
Cách Tuyên Đi Qua Những Giai Đoạn Không Chắc Chắn
Có những giai đoạn, Tuyên không nói gì nhiều. Nhưng tôi biết đó là lúc Tuyên đang ở trong những khoảng mờ. Không chắc. Không rõ. Không có câu trả lời ngay. Tuyên không cố tỏ ra mình ổn. Cũng không vội tìm câu trả lời cho xong. Tuyên chấp nhận việc chưa biết. Là bác sĩ đa khoa, tôi hiểu đây là điều rất khó, nhưng rất cần. Không phải ca bệnh nào cũng rõ ràng ngay từ đầu. Không phải triệu chứng nào cũng “đọc là ra bệnh”. Chấp nhận việc chưa biết, theo dõi, quan sát và cập nhật liên tục – đó là bản lĩnh của người làm y lâu dài. Tuyên giúp tôi thoải mái hơn với điều đó.
Một Người Bạn Không Làm Nhiều, Nhưng Làm Rất Kỹ
Tuyên không làm nhiều việc cùng lúc. Không ôm đồm. Không cố chứng minh mình đa năng. Nhưng việc gì đã nhận, Tuyên làm khá kỹ. Trong nghề y, đặc biệt là đa khoa, đây là bài học rất thực tế:
- Không cần biết hết mọi thứ
- Nhưng phải biết rõ những gì mình đang làm
- Và biết khi nào cần chuyển tuyến, cần hội chẩn, cần dừng lại
Tuyên không vượt quá khả năng của mình. Và tôi học được điều đó để không vượt quá giới hạn an toàn của chuyên môn.
Bài Học Lớn Nhất Từ Tuyên Đối Với Tôi – Một Bác Sĩ Đa Khoa
Nếu phải gói gọn những gì tôi học được từ Tuyên trong một câu, thì đó là: Làm nghề lâu không phải là làm nhiều hơn, mà là làm đúng hơn và ít sai hơn. Tuyên không dạy tôi kiến thức y khoa. Nhưng Tuyên giúp tôi giữ được:
- Sự thận trọng
- Sự điềm tĩnh
- Và sự tôn trọng với những giới hạn vô hình trong nghề
Những thứ đó, sách không dạy. Tôi không viết bài này để nói Tuyên là người đặc biệt. Tuyên cũng không cần điều đó. Tôi viết vì, trong hành trình làm bác sĩ đa khoa, tôi nhận ra:
- Không phải bài học nào cũng đến từ giảng đường
- Không phải người thầy nào cũng đứng trên bục giảng
Có những bài học đến từ một người bạn sống rất lặng. Nhưng đủ sâu để ở lại với mình rất lâu. Tuyên là một người như thế.