Buổi sáng trên biển, chị mặc áo đỏ, chân trần đứng trên cát. Gió thổi tóc bay rối, tay giơ cao như một người vừa chạy qua hết một đoạn đường dài. Không phải dáng vẻ của một bà chủ chuỗi hơn hai trăm cửa hàng. Không có khoảng cách. Chỉ có một người phụ nữ cười rất tươi, đứng giữa đội nhóm của mình.
Tôi nhìn khoảnh khắc đó và nghĩ về cụm từ chị vẫn theo đuổi: kiến tạo F&B bền vững.
Nó không phải khẩu hiệu, nó là cách chị sống.
Bắt đầu từ một căn bếp nhỏ
Nguyễn Thị Thiên Thảo – người ta quen gọi chị là Thảo Tóc Ngắn – không đi vào ngành F&B bằng một bản kế hoạch đẹp. Chị đi vào bằng một căn bếp thuê và một xe đẩy gà rán bán vỉa hè. Không vốn. Không người dẫn đường. Không nền tảng. Chỉ có quyết tâm rất lặng lẽ.
Thông tin trong hồ sơ giới thiệu của chị ghi rõ: chị bắt đầu từ con số 0, từng thất bại, từng đóng cửa quán, từng muốn buông xuôi . Tôi tin điều đó. Vì người chưa từng trả giá sẽ không có ánh nhìn điềm tĩnh như vậy.
Tám năm sau, từ một xe đẩy nhỏ, chị xây dựng được chuỗi Gà Rán Street Food với hơn 250 chi nhánh nhượng quyền và hơn 500 đại lý cung cấp nguyên vật liệu trên toàn quốc .
Nhưng điều làm tôi chú ý không phải con số mà là cách chị nói về hệ thống.
Chị không nói về “mở thật nhanh”, chị nói về “làm đúng từ gốc”.
Kiến tạo F&B bền vững không bắt đầu từ lợi nhuận
Trong một buổi đào tạo, tôi thấy chị ngồi giữa phòng, áo thun đen Eagle Camp, tóc ngắn gọn gàng, trước mặt là sổ tay và cây bút đỏ. Chị không đứng trên sân khấu quá nhiều. Chị ngồi xuống cùng học viên.
Một chị chủ quán hỏi:
“Em không biết gì về F&B thì có làm được không?”
Chị không trấn an bằng những lời dễ nghe, chị trả lời: “Làm được nhưng phải làm đúng.” Đó là điểm khác biệt.
Tài liệu chị chia sẻ ghi rất rõ: mô hình phải tinh gọn, dễ hiểu, dễ vận hành và đặc biệt là dễ thành công nếu làm đúng . Chị không bán giấc mơ. Chị bán quy trình. Không hứa dễ dàng. Chỉ cam kết đồng hành.
Với chị, kiến tạo F&B bền vững không nằm ở việc mở bao nhiêu cửa hàng trong một năm. Nó nằm ở việc sau ba năm, cửa hàng đó còn sống khỏe không. Chủ quán còn giữ được lợi nhuận không. Đội ngũ còn giữ được tinh thần không.
Tôi gặp nhiều người mở F&B để kiếm tiền nhanh. Chị mở F&B để tạo hệ sinh thái, đó là hai tư duy khác nhau.
Hệ thống thay cho cảm tính
Tôi từng làm việc với nhiều doanh nghiệp F&B. Điểm yếu phổ biến là phụ thuộc vào cá nhân. Chủ quán giỏi thì quán sống. Chủ quán mệt là quán xuống.
Thiên Thảo đi theo hướng khác. Chị xây dựng từ nhượng quyền, setup thương hiệu riêng đến cung cấp nguyên vật liệu và dịch vụ ăn uống nhanh . Nghe thì nhiều, nhưng khi quan sát kỹ, tôi thấy đó là một cấu trúc có chủ đích: kiểm soát chất lượng từ đầu vào đến vận hành.
Chị hiểu một điều rất rõ: nếu không kiểm soát được chuỗi giá trị, thì không thể nói đến bền vững.
Trong một bức ảnh tôi chụp cùng chị khi chị nhận chứng nhận từ Eagle Camp, ánh mắt chị sáng nhưng không hề phô trương. Chị từng là cựu học viên Eagle Club và là thành viên BNI Chapter BEST Hà Nội 6 . Chị học rất nhiều. Marketing, tài chính, quản trị con người.
Không phải để khoe bằng cấp, mà để giảm rủi ro cho hệ thống của mình. Ở điểm này, tôi thấy sự tương đồng giữa tôi và chị: chúng tôi đều tin rằng phát triển cá nhân là nền móng của phát triển doanh nghiệp.
Phụ nữ, gia đình và lựa chọn khó hơn
Có một bức ảnh chị ngồi ở bàn làm việc, mặc vest xanh, phía trước là laptop và vài cuốn sách. Hình ảnh rất khác với người phụ nữ áo đỏ ngoài biển.
Tôi từng hỏi chị: “Đi nhiều vậy, làm nhiều vậy, gia đình có áp lực không?”
Chị nói về bữa cơm tối. Về việc thành công không chỉ đo bằng tiền trong tài khoản mà bằng sự bình an khi ngồi ăn cơm cùng gia đình .
Tôi tin chị nói thật, bởi nếu không giữ được gia đình, chị đã không đủ năng lượng để mở rộng đến vậy.
Điều tôi ngưỡng mộ nhất ở Thiên Thảo không phải là 250 cửa hàng. Mà là việc chị không đánh đổi gia đình để lấy tăng trưởng.
Trong ngành F&B, tăng trưởng rất dễ làm người ta say. Doanh thu hôm nay có thể che lấp rủi ro ngày mai. Nhiều người chọn đi nhanh. Chị chọn đi dài, đó là lựa chọn khó hơn.
Kiến tạo F&B bền vững là kiến tạo con người trước
Hồ sơ của chị nhấn mạnh một điều: chị không đo giá trị bằng số cửa hàng, mà bằng số phận cuộc đời thay đổi theo hướng tích cực .
Câu này nếu nói bởi người khác có thể nghe như khẩu hiệu. Nhưng nhìn cách chị đào tạo đội nhóm, tôi thấy chị thật sự quan tâm đến người đứng sau quầy thu ngân.
Chị đặc biệt đồng hành với những người không có nền tảng F&B . Những người mẹ muốn tận dụng mặt bằng nhỏ. Những bạn trẻ mới ra trường. Những chủ quán đang loay hoay.
Chị hiểu cảm giác bắt đầu từ con số 0 và có lẽ vì từng ở vị trí đó, chị không đứng ở vị trí “người thành công ban phát cơ hội”. Chị đứng ở vị trí “người đi trước quay lại kéo thêm người sau”.
Ở đây, tôi thấy sự khác biệt giữa chị và nhiều nhà sáng lập khác, chị không xây đế chế để đứng trên cao, chị xây hệ sinh thái để nhiều người cùng đứng vững.
Điểm khác biệt giữa chúng tôi
Tôi thiên về chiến lược và cấu trúc dài hạn. Tôi thích nhìn bức tranh tổng thể, hệ giá trị, triết lý nền. Thiên Thảo thiên về hành động thực tế, vận hành chi tiết, xử lý từng điểm bán.
Tôi có xu hướng suy tư nhiều, chị có xu hướng làm trước rồi tối ưu sau. Nhưng chúng tôi gặp nhau ở một điểm: không chọn con đường dễ.
Trong F&B, con đường dễ là nhân bản thật nhanh, bán nhượng quyền ồ ạt, đẩy rủi ro về phía đối tác. Con đường chị chọn là chuẩn hóa quy trình, đào tạo kỹ, kiểm soát nguyên liệu, hỗ trợ sau bán.
Con đường đó chậm hơn, nhưng bền hơn. Và đó chính là tinh thần của kiến tạo F&B bền vững.
Xem thêm bài viết khác tại đây: http://dangquocsy.net/?p=611&preview=true
Tầm nhìn không ồn ào
Chị từng nói về mong muốn mỗi cửa hàng không chỉ là điểm bán, mà là một mái nhà nhỏ – nơi một người mẹ có thêm thu nhập, một bạn trẻ có thêm niềm tin . Nghe rất đời, không cao siêu.
Tôi nghĩ nhiều về điều đó.
Khi một người phụ nữ bắt đầu từ xe đẩy vỉa hè, rồi xây được hệ thống hàng trăm điểm bán, chị hoàn toàn có thể chọn nói về “đế chế”. Nhưng chị nói về “mái nhà”.
Có lẽ vì chị hiểu, cuối cùng, doanh nghiệp cũng chỉ là phương tiện. Điều còn lại là con người.
Kiến tạo F&B bền vững – và soi lại chính mình
Viết về Thiên Thảo, tôi không chỉ thấy câu chuyện của một người phụ nữ ngành F&B. Tôi thấy một lựa chọn sống.
Không đổ lỗi cho hoàn cảnh, không tô hồng khó khăn, không chạy theo ánh hào quang.
Chỉ lặng lẽ làm, sửa, học và tiếp tục.
Trong dự án “Bạn Bè Tôi”, tôi luôn tự hỏi: điều mình thật sự ngưỡng mộ ở người này là gì?
Với Thiên Thảo, đó là sự bền bỉ có hệ thống.
Không phải kiểu chịu đựng mù quáng, mà là kiên trì có chiến lược.
Khi chị nói về kiến tạo F&B bền vững, tôi hiểu đó không chỉ là chiến lược kinh doanh. Đó là triết lý sống: làm gì cũng phải có nền, có gốc, có dài hạn.
Và khi tôi nhìn lại hành trình của mình, tôi thấy rõ hơn một điều: tôi trân trọng những người chọn xây nền móng hơn là xây hình ảnh.
Thiên Thảo không phải người nói hay nhất về F&B, nhưng chị là người đã trả giá đủ nhiều để hiểu F&B cần gì để sống lâu.
Có lẽ vì thế, mỗi lần đứng cạnh chị trong một buổi đào tạo hay một chuyến đi biển cùng đội nhóm, tôi không thấy mình đứng cạnh một “nữ doanh nhân thành đạt”.
Tôi thấy một người phụ nữ đã đi qua khó khăn, và chọn không quên nó. Và tôi biết, khi mình tiếp tục hành trình của mình, tôi cũng muốn giữ cho mình sự tỉnh táo như vậy.
Bởi cuối cùng, dù là F&B hay bất kỳ lĩnh vực nào, điều đáng làm nhất vẫn là: xây thứ gì đó đủ vững để không phải sửa lại từ đầu.
Giống như cách Thiên Thảo đang làm – từng ngày – với con đường kiến tạo F&B bền vững của mình.