Một buổi tối không còn ai để dựa
Tôi nhớ một buổi tối, Ba Bình kể chuyện rất khẽ. Không phải kiểu kể để gây xúc động. Chỉ là nhắc lại, như nhắc về một quãng đường đã đi qua đủ lâu. Đó là những năm tháng mà một người phụ nữ trẻ phải gánh quá nhiều thứ cùng lúc: gia đình, tiền bạc, trách nhiệm, và cả những lựa chọn không có quyền sai.
Không được phép vô tư
Ba Bình không phải mẫu người hay nói về nghèo khó. Nhưng khi nhắc đến quá khứ, chị không tô màu. Chị chỉ nói đúng một điều: mình không có quyền vô tư như nhiều người khác.
Khi bạn phải đi làm sớm, khi việc học luôn đi kèm với câu hỏi “có nuôi được mình không”, khi mỗi quyết định đều liên quan đến miếng cơm của cả gia đình, bạn sẽ không cho phép mình sống tùy hứng. Ba Bình lớn lên trong hoàn cảnh đó. Và chính hoàn cảnh ấy tạo ra một người phụ nữ rất khác: thực tế, lì, và không mơ mộng rỗng.
Theo chồng sang Campuchia – một bước đi không có bản đồ
Quyết định sang Campuchia không phải là một kế hoạch hoành tráng. Nó là một lựa chọn mang tính sinh tồn. Môi trường mới, ngôn ngữ mới, thị trường mới – mọi thứ đều buộc Ba Bình phải học lại từ đầu.
Những ngày đầu làm in ấn, quảng cáo, biển hiệu… không có gì lãng mạn. Đó là mùi mực, là những đơn hàng gấp, là áp lực tiền bạc đè nặng. Nhưng Ba Bình không than. Chị làm. Làm với một tâm thế rất rõ: mình đang xây một cái gì đó cho gia đình mình, không phải để chứng minh với ai.
Kinh doanh từ vị trí của một người vợ
Điều khiến tôi để ý ở Ba Bình là cách chị luôn đặt chữ “đồng hành” lên trước chữ “thành công”. Hai doanh nghiệp BBParrot và BBAnts không phải là câu chuyện của một cá nhân. Nó là câu chuyện của một cặp vợ chồng cùng đi qua rất nhiều biến cố.
Tên “Ba” trong BaBinh Alvara không phải là thương hiệu cho đẹp. Nó là một tuyên ngôn sống: gia đình là nền tảng, không phải vật cản. Và chính cách nhìn đó khiến Ba Bình làm kinh doanh rất khác – không hiếu thắng, không đạp lên ai, nhưng cũng không yếu mềm.
Khi doanh nghiệp lớn lên nhanh hơn con người
Có một giai đoạn, doanh nghiệp phát triển nhanh. Doanh thu tăng. Nhân sự đông. Nhưng Ba Bình kể rằng, đó cũng là lúc chị mệt nhất. Vì doanh nghiệp phụ thuộc quá nhiều vào chính chị.
Chị phải có mặt ở mọi khâu. Phải kiểm soát từng chi tiết. Và càng làm tốt, doanh nghiệp càng “nghiện” chị. Đến một lúc, Ba Bình nhận ra: nếu mình không thay đổi, mình sẽ trở thành nút thắt lớn nhất. Đó là khoảnh khắc chị bắt đầu nghĩ nghiêm túc về hệ thống.
Tái cấu trúc – một quyết định không dễ chịu
Tái cấu trúc chưa bao giờ là việc dễ. Nhất là với người từng quen “ôm việc” vì không tin ai làm đủ tốt. Ba Bình học cách phân quyền, xây quy trình, đặt tiêu chuẩn, và chấp nhận việc người khác có thể làm khác mình – miễn là đúng.
Đây là giai đoạn nhiều người bỏ cuộc. Vì nó buộc người chủ phải đối diện với nỗi sợ sâu nhất: mất kiểm soát. Nhưng Ba Bình đi tiếp. Không phải vì lý thuyết, mà vì chị muốn doanh nghiệp sống được mà không cần chị kiệt sức.
Làm chủ nhưng không đánh đổi làm mẹ
Ba Bình là mẹ của bốn người con. Và chị không giấu việc làm mẹ trong hành trình kinh doanh là một thử thách rất thật. Có những xung đột không thể giải quyết bằng lý trí. Có những giai đoạn chị phải tự hỏi: mình đang đi đúng chưa.
Điều tôi trân trọng ở Ba Bình là chị không tô hồng điều đó. Chị thừa nhận sự mâu thuẫn, sự giằng co, và cả những lúc thấy mình chưa trọn vẹn. Nhưng chị không bỏ cuộc ở vai trò nào. Chị chọn điều chỉnh, không phải đánh đổi.
Khi bắt đầu bước lên sân khấu
Con đường diễn giả của Ba Bình không bắt đầu từ tham vọng nổi tiếng. Nó bắt đầu từ nhu cầu chia sẻ thật. Những gì chị nói không phải lý thuyết sách vở. Nó đến từ những lần ngã, những lần trả giá, và những quyết định không được phép sai.
Ba Bình không nói để được vỗ tay. Chị nói để người nghe thấy mình trong đó. Và có lẽ vì vậy, người ta tin.
Kỷ luật nội tâm – thứ không ai nhìn thấy
Ba Bình học rất nhiều. Nhưng điều chị nhắc đến nhiều nhất không phải kiến thức, mà là kỷ luật nội tâm. Kỷ luật để không đổ lỗi. Kỷ luật để không trốn tránh. Và kỷ luật để không tự thương hại bản thân.
Tôi thấy ở chị một sự rắn rỏi rất nữ tính. Không gồng. Không phô trương. Nhưng đủ mạnh để đứng vững trước áp lực dài hạn.
Vai trò cộng đồng không đến từ danh xưng
Trong vai trò Chủ tịch BNI tại Campuchia, Ba Bình không làm lãnh đạo theo kiểu đứng trên cao. Chị tham gia, lắng nghe, và kết nối. Chị hiểu cộng đồng không vận hành bằng khẩu hiệu, mà bằng sự chính trực và nhất quán.
Có những người lãnh đạo bằng quyền lực. Ba Bình lãnh đạo bằng sự tin cậy.
Viết về Ba Bình, tôi soi lại chính mình
Viết về Ba Bình, tôi nhận ra một điều: chúng tôi giống nhau ở chỗ đều không có lựa chọn được sống dễ. Và có lẽ vì vậy, chúng tôi trân trọng những giá trị bền hơn ánh hào quang.
Ba Bình không làm tôi muốn thay đổi hướng đi. Nhưng chị khiến tôi chắc chắn hơn rằng: đi chậm, đi sâu, và không phản bội gia đình là một lựa chọn hoàn toàn có thể – nếu đủ kỷ luật và đủ dũng cảm.
Một người bạn trong dự án “Bạn Bè Tôi”
Tôi viết về Ba Bình không phải để kể câu chuyện từ nghèo khó đến giàu có. Tôi viết để giữ lại hình ảnh của một người đàn bà đã đi qua rất nhiều thứ mà không đánh mất mình.
Trong “Bạn Bè Tôi”, mỗi người là một mảnh ghép phản chiếu. Nhìn Ba Bình, tôi thấy rõ hơn con đường mình đang đi: không tìm kiếm một cuộc đời dễ dàng, mà tìm một cuộc đời đáng sống và có trách nhiệm.
Và như thế, là đủ.